Takıntılarım

Takıntılarım

Obsesyon

Obsesyon halk arasında takıntı ve saplantı diye adlandırılan ve bireyin düşünce dünyasını istemsiz bir şekilde ele geçirip bireyi istemediği şekilde yönlendiren düşünce ve dürtülerdir. Tekrar eden davranışlar ve düşünceler kişi için büyük bir endişe ve mutsuzluk kaynağı olmaya başladığı zaman ve kişinin normal yaşamını belirgin bir şekilde aksatmaya başladığında hastalık ortaya çıkar. Obsesyon takıntılı düşüncelere sahip olan bireyleri tanımlamaktadır. Kişinin kontrolü dışında tekrarlayan düşünce ve uyaranlardır. Birey  Obsesif bireylerin en temel özelliği bireyin bu takıntılı düşüncelerinin farkında olması fakat yinede bu düşüncelerden kurtulamadığı gerçeğini bilmesidir. Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu ile obsesif kompulsif bozukluk birbirlerinden farklıdır. Obsesif kompulsif bozukluk bir kaygı bozukluğu olarak obsesif kompulsif kişilik bozukluğundan ayrılmaktadır.

Kompulsiyon

Obsesif düşüncenin bireyi huzursuz edip anksiyeteye sürüklemesi ve bireyin bu durumdan kurtulmak için bir davranışı gerçekleştirmesidir kompulsiyon. Birey yaptığı davranışın saçma ve mantıksız olduğunu bilir; fakat yinede bu davranışı yapmaktan kendini alıkoyamaz.

Okb Belirtileri

Hepimizin hayatında belli düzeylerde takıntı ve saplantı durumu olur. Fakat bu durumu obsesif kompulsif bozukluktan ayıran en temel yön; bu durumun günlük yaşam işlevlerimizi sekteye uğratıp bizi huzursuz edecek boyuta ulaşmamasıdır. Yani takıntılı düşünce ve davranış istemsiz bir şekilde bizi yönlendiriyorsa ve ve yukarda da ifade ettiğimiz gibi günlük yaşam işlevlerimizi bozuyorsa obsesif kompulsif kapımızdadır demek doğru olur.

  • Obsesif kompulsif bozukluğu kendini en çok düzen ve kontrol ekseninde gösterir. Bu kişiler günlük hayatta evde, işyerinde hatta yabancı mekanlarda bile çevrelerine müdahale ederek düzenli olma takıntılarını gösterirler.
  • Çevrelerinde meydana gelen olaylar üzerinde kontrol sahibi olmaya çalışırlar. Olayların akışına müdahale etmekten kaçınmazlar. Kontrol sahibi olamadıkları durumlarda ise öfkelenirler.
  • Genel olarak ciddi ve kuralcıdırlar. Mizah anlayışları pek yoktur. Kuralcı ve düzenli olmaları onların iş hayatında oldukça başarılı olmalarına kapı aralayabilir.
  • Obsesif kompulsif bozukluğuna sahip bireyler ayrıntılara ve detaylara oldukça takılırlar. İşin asıl mecrasından uzaklaşıp gereksiz ayrıntılarda takılıp kalabilirler.
  • Düşünce dünyalarında ve olaylara bakış açılarında esneklik pek yoktur. Düşüncelerinde keskin çizgiler vardır ve yeniliklere kapalıdırlar aynı zamanda geleneksel ve katı kuralları vardır.
  • Oldukça inatçı ve cimri kişilik özellikleri gösterirler. Aynı zamanda karar verme durumlarında da ciddi zorluklar yaşayıp insiyatif kullanmazlar genelde.
  • Çevresindeki insanlarla kolay iletişimi normal bireylere göre daha zayıftır. Çevresindeki insanların onun gibi katı kurallara ve disipline sahip olmasını ister. Kendi profiline yakın insanlara daha kolay iletişim kurup onları kabullenebilir.
  • Sürekli olarak çevresindeki her şey sorgulayıp mükemmele ulaşma arzusu taşır.
  • Duygularını ifade etmede sıkıntı yaşarlar. Her alanda olduğu gibi duygusal anlamda da katıdırlar ve duygularını ifade etmede ciddi sıkıntı yaşarlar. Sürekli olarak kontrol eksenli yaşamaları bu alandaki manevra kabiliyetlerini önemli ölçüde kısıtlamıştır. Şimdi dilerseniz belli başlı obsesif ve kompulsif durumları başlıklar halinde inceleyelim

 

Simetri/Düzeni Obsesyon Ve Kompulsiyonları

Bu bireyler in hayatında düzenli ve sistemli olma anlayışı fazlasıyla kendisini göstermektedir.  Her şeyin belli bir düzen içinde olma düşüncesi vardır ve bunun yanında bu bireylerde çevrelerindeki her şeye müdahale etme anlayışı ve düzeltme kompulsiyon davranışları görülmektedir. Ayrıca kendi eşyalarına ve düzenlerine yönelik müdahalelere karşı oldukça katı bir tutumları vardır.

 

Bulaşma Obsesyonu ve Temizlik Kompulsiyonu

Bulaşma obsesyon OKB hastalarının yüzde ellisinde görülen başlıca obsesyonlardandır. Bulaşma obsesyonu; kir, toz, pislik vb unsurların kendine ve elbisesine bulaşacağına dair zihninde sürekli olarak tekrar eden düşüncelerdir. Birey bu durumun kendisinde yarattığı kaygıyı ve huzursuzluğu giderme adına yaptığı davranış bütününe de kompulsiyon davranış denilmektedir.

Cinsel Obsesyonlar ve Kompulsiyonlar

Bireyin toplum tarafından hoş görülmeyecek bazı cinsel takıntılara sahip olmasıdır. Bu bireyler en yakınlarıyla cinsel deneyim yaşama yoluna gidebilirler. Bu durumun              rahatsızlığını ortadan kaldırma adına da yıkanma ve temizlenme kompulsif davranışı kendini gösterir.

Kuşku Obsesyonu ve Kontrol Etme Kompulsiyonu

Bulaşma obsesyonuyla beraber en sık görülen obsesyon çeşitlerindendir. Bu bireyler yaptıkları işten emin olmazlar genelde. Evden çıktıktan sonra ocağın altını kapatmadığını, ütüyü fişte unuttuğunu, kapıyı kilitlemediğine benzer zihninde tekrarlayan düşüncelerin olması durumudur. Bireyde oluşan bu kuşku ve rahatsızlık bireyi kontrol davranışına itecektir. Buda kompulsiyon davranışı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Dinsel Obsesyonlar

Bu obsesyon çeşidi kültürel ve dini ritüellerden oldukça etkilenmektedir. İçinde bulunulan coğrafyanın ve sahip olan dinsel inanç bu obsesyonun çeşidinin ortaya çıkmasında temel etkene sahip olduğunu söyleyebiliriz.  Bireyin dini ve ahlaki değerler noktasında kabul edilemez düşüncelere sahip olmasıdır.

Sayma Kompulsiyonları ve Uğurlu Renkler

Bu bireylerin belli bir sayıya kadar sayma ve ya uğurlu renk seçimleri gibi aktiviteleri vardır. Bu bireyler eğer bunları yaparlarsa işlerinin güzel gideceğine dair inançları vardır.

Saldırganlık Obsesyonu

Bu bireylerde kendilerine ve ya başkalarına zarar verme düşüncesi sürekli olarak akıllarını meşgul eder.  İntihar, yaralama gibi durumlara sebebiyet verecek ortamlardan ve araçlardan uzak dururlar. Makas, bıçak, İğne gibi araçlardan olabildiğince uzak durmaya çalışırlar.

 

      Uzm. Klinik Psikolog Fadıl KARAKOÇ