MİTOMANİ (PATOLOJİK YALANCILIK VEYA YALAN SÖYLEME HASTALIĞI)

MİTOMANİ (PATOLOJİK YALANCILIK VEYA YALAN SÖYLEME HASTALIĞI)

İnsanlarla kurduğumuz bütün ilişkilerde, ilişkilerin gidişatının iyiliği için söylenen sözlerin gerçekliği çok önemlidir. Arkadaş çevresi, aile, eş/partner, iş çevresi ile kurduğumuz ilişkilerde doğru sözler sarf etmek hemen herkesin önem ve değer verdiği bir durumdur. Fakat çok küçük yaşlardan itibaren yalan söylememe üzerine kulaklarımıza küpe olan sözler duysak da yalan söyleme bazen bir ihtiyaç olabilmektedir. Bazen karşıdaki insanı üzmemek, bazen zarar görmekten kaçınmak için, bazen de başka insanlara fayda dokunacağını bildiğimiz zamanlarda yalanlara başvurabiliriz. Örneğin bir yakını hastanede olan bir arkadaşımıza moral ve motivasyon amaçlı bazı beyaz yalanlar söyleyebiliyoruz. Ya da işe veya derse geç kaldığımız bir gün öğretmene, müdüre, amire karşı durumdan daha az zararla çıkmak için bazı yalanları kalkan yapabiliyoruz. Bu tür yalanlar belli ölçüde normal kabul edilebilir. Fakat mitomani yani patolojik yalancılık hayatın her alanında ve hemen her anında, yalan ihtiyaç duymasa bile yalan söylemektir. Bunun yanı sıra Van psikolog, Van Pedagog ve Van çocuk psikoloğu argümanlarıyla bize ulaşan çocuk ve yetişkin bireylerde mitomaniye rastladığımızı belirtmek isteriz. Patolojik yalancılıkta söylenen yalanın çoğu zaman fayda sağlaması ya da bir hedefe yönelik olması söz konusu değildir. Amaçsız bir şekilde kronik olarak yalan söyleme ihtiyacı hissetmedir. Yalan söyleme hastalığı olan bireyler mitoman diye adlandırılır.

Mitomanların Özellikleri Nelerdir?

  • Mitoman birey yalan söylemek için bir gerekçeye ihtiyaç duymaz. İçinde bulunduğu zor vaziyetten kurtulmak, bir yanlışı düzeltmek veya utanç verici bir durumdan sıyrılmak için yalan söylemez.
  • Söylediği yalanlarla ilgi çekmeye, kimi zaman mağduru oynamaya kimi zaman da kahramanı oynamaya bayılır.
  • Aslında çoğu zaman yalan söylediklerinin farkında bile değildir. Yalan söylemek onun gerçekliği olur. Hayal dünyası çok geniş ve renklidir. Sınırları çok geniş ve görkemlidir.
  • Yalanları çoğunlukla gerçekçidir. Söylediği yalanlarda çok fazla detay vardır ve bütün detaylar çok tutarlıdır. Örneğin aslında yalan olan ve az önce başından sıra dışı bir olay geçtiğine dair bir olay anlatacaksa cümleler şöyle olabilir: ‘Az önce işe gelirken aşağı yolun hemen başındaki bankaya siyah sedan kasa 34 plakalı bir araç yanaştı. Araçtan 2 erkek ve bir kadın indi. Adamlardan birinin elinde bir çanta vardı, kadınla beraber hızlıca bankaya girdiler. Diğer adam kapının önünde durup onları bekledi. 5-10 sn sonra bankanın alarmları çalmaya başladı’.
  • Günlük yaşantıda normal insanların söylediği yalanlar onlara utanç yaşatabilir. Ama mitomanlar söyledikleri yalanlardan sonra utanç veya suçluluk duymazlar.
  • Söyledikleri yalanlara çoğu zaman kendileri de inanmaya başlar ve gerçeklikle bağlantıları kopabilir. Hayal dünyalarında yaşarlar.
  • Söyledikleri yalanları desteklemek için sürekli başka yalanlar söylerler. Daha inandırıcı olmak gerektiğini düşünür ve insanların ilgisini çekmek sorumluluğu hissederler.
  • Hitabetleri güçlü ve sözel kabiliyetlerle insanları ve kitleleri etkileyebilirler.
  • Normal insanların yalan söylerken gösterdiği belirtiler mitomanlarda görülmez. Yüzde kızarma, gözleri kaçırma, eliyle gözlerini saklayacak şekilde saçları veya alnına dokunma gibi otomatik davranışlar yoktur.
  • Bazı gerçekleri söyleseler bile çok abartılı ve süslü söyleyerek bağlamından uzaklaştırırlar.
  • Birçok büyük suçlunun usta birer mitoman olduğu belirlenmiştir. Seri katillerin, hırsızların ve soyguncuların, dolandırıcıların, büyük kitleleri suça teşvik eden suçluların söyledikleri yalanlarla insanları etkileyip çok büyük suçlar işledikleri tespit edilmiştir.

 

Mitomani Tedavisi

  • Her şeyden önce mitoman bireyin durumu kabullenmesi ve tedaviye istekli olması gerekir. Dayatılan tedavi sonuç vermeyeceği gibi çok fazla üstüne gitmek bunu da geçiştirmek için bireyi başka yalanlara itebilir.
  • Mitomaninin varlığı tamamen başlı başına mı yoksa başka bir problemin sonucu mu olduğu tespit edilmelidir. Anksiyete, depresyon gibi durumların sonucu ise ilaç desteği de alarak öncelikli olarak bu problemlere çözümler üretilmelidir.
  • Mitomani tedavisinde psikoterapi çok önemlidir. Terapi süreci uzun olabilmekle beraber hem terapist açısından hem hasta açısından sabırlı olmayı gerektirir.
  • Mitomani hastalarının söylediği yalanların psikolojik arka planının olduğu unutulmamalıdır. Söyledikleri yalanları çoğu zaman insanlara zarar vermek için söylemezler. Bu sebeple mitomanların yalanları yakalansa bile aşırı tepkiler verilmemelidir. Yalanların sütüne gidilmemelidir. Bireyin iyileşme sürecinde destek olunmalıdır.
  • Psikoterapide hasta terapiste güven duymalı ve tamamen açık bir iletişim kurmaya çalışmalıdır. Terapist mitoman bireyin herhangi bir yalanını yakalarsa eğer bunun üzerine gitmemeli hatta terapi seansı o anda bitirilebilir.