Hipnoz Nedir?

Hipnoz Nedir?

 

Hipnoz kelime anlamı itibarıyla uyumak anlamına gelmektedir. Fakat hipnoz bir uyku hali değildir. Hipnoz uyku ile uyanıklık arasında olup bilincin açık ve telkin almaya elverişli olduğu bir ruhsal durumu ifade eder. Zihinsel bir odaklanmanın ürünü olduğu için herkes hipnoz olabilir.  Hipnoz sırasında birey belli bir trans aralığına geçer ve o aralıkta tutulur. Böylelikle hipnoz sayesinde bireyin hayatındaki sıkıntıları, psikolojik problemleri aşması sağlanır.

Toplumda hipnozun olmadığına yönelik yanlış bir inanç söz konusudur. Hayır, bilinenin aksine hipnoz vardır ve bu zihinsel süreçlerle kolaylıkla yapılabilmektedir. Bizleri hipnoz eden kişi bilinçaltı duvarımızı aşarak bizlere istediğini yaptırabilir. Çünkü bilinçaltı emirlere ve telkinlere açıktır ve bunun içindir ki televizyondaki reklamlarda ve çevremizdeki reklam tabelalarında hep emir içeren telkinler vardır; deneyin, denemelisiniz, hala denemediniz mi, yapın, için gibi… Bir diğer yanlış inanç ise hipnozdan uyanamama korkusu. Arkadaşlar hipnoz bir uyku süreci olmadığı için sürekli olarak uykuda kalıp uyanamama durumu da söz konusu değildir. Hipnozu yapan kişinin telkiniyle birey hipnozdan çıkabilir rahatlıkla.

Hipnozda hipnozu yöneten kişi yani hipnotist duruma hakim bir edayla bunu karşısındaki bireye hissettirmelidir. Hipnozda odaklanmanın ve konsantrasyonun en üst düzeyde tutulması ve zihinsel olarak da hipnotistin telkinlerine uyulup bir iş birliği sağlanması için bu önemlidir. Hipnoz hayatımızda problem olan ve biz sıkıntı yaratan durumlar üzerinde kontrol sağlamamızı sağlayan bir teknikler bütünüdür. Birey bu yolla kısa bir zaman dilimi içinde hayatımızdaki mevcut sıkıntılı süreçlerle zihinsel olarak yüzleşmemizi sağlayıp olaylar üzerinde kontrol sahibi olmamızı sağlar.

Hipnotize edilmiş birey zihinsel ve bedensel olarak gevşemiştir ve telkinlere oldukça açık hale gelir. Bu esnada hipnotist belli sözel kalıplar ve telkinler kullanarak bireyin zihinsel olarak sağaltım yaşamasını sağlar. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi hipnoz esnasında bireyin bilinci açıktır ve hipnotistin söyledikleri ve kendi düşüncelerinin farkındadır. Seans sonunda birey olup bitenlerin hepsini hatırlar.

Hipnoz bireyin içsel gerçekliğine ve özüne yolculuğu gerçekleştirir. Böylelikle birey kendi benliğinin karanlıkta kalmış kısımlarına temas edip onları aydınlığa çıkarabilir. Bireyin öz kaynaklarının farkına varıp kendini geliştirebilir.

Hipnoz Nasıl Yapılır

Öncelikle hipnoz olacak kişinin rızası alınmalı. Yani istemeyen bir kişiye hipnoz yapılması sağlıklı olmayabilir. Kendini kötü hisseden ve hipnoz olmak istemeyen bireyler hipnoza zorlanmamalıdır. Bunun dışında hipnoz olacak kişi hipnozu yapacak kişiye zihinsel olarak inanıp kendini emanet etmelidir. Aksi taktirde bireyin hipnoz olması zordur. Bunun içindir ki beş yaş altı çocuklarda ve zihinsel yetersizliği olan bireylerde hipnoz olma durumları çok zayıftır. Ancak hayal gücü geniş olan ve aynı zamanda idealist fikirlere sahip olanlar kolaylıkla ipnoz olabilirler.

Birey rahat edeceği bir pozisyonda oturmalı ve aynı zamanda ortam sessiz ve dikkat dağıtıcı durumlardan uzak olmalıdır. Uzanmış pozisyonda ve oturmuş bir şekilde gerçekleştirilebilir hipnoz. Daha sonra birey bir ışık, kolye veya saat benzeri bir nesneyle hipnoz edilmeye başlanır. Kişi hipnoz olmaya başladığında önce vücudunda bir ağırlık hissetmeye başlar sonra gevşemeye ve hafiflemeye başlar. Zihinsel bir ağırlık ve sersemlik hali görülür. Bu durum hipnotistin hipnoze olacak bireyin iradesi üzerinde etkinlik sağlaması için oldukça önemlidir. Bu andan itibaren birey bedensel ve zihinsel olarak uyuşur ve hipnotistin sesine odaklanır.

Hipnozun Kullanıldığı Yerler

  • Hipnoz birden fazla alanda kullanılmaktadır. Fakat bunların arasında en kayda değer ve işlevsel olanı sağlık alanıdır. Öncelikli olarak psikolojik hastalıkların tedavisinde rahatlıkla kullanılır. Fobiler, travma sonrası stres bozuklukları, sınav kaygısı, tik, kekemelik, yeme bozuklukları, disosyatif bozukluklar, yeme bozuklukları, sosyal fobi gibi durumlarda kullanılabilir.
  • Genel tıp alanında da kullanılmaktadır. Diş çekimi, ameliyatlar, psikosomatik hastalıklar ve ülser gibi hastalıkların tedavisinde kullanılabilir.
  • Cinsel problemlerin aşılmasında, çeşitli ilaçlara bağımlı kalmak istemeyenler için alternatif bir alan.
  • Özgüven eksikliğine yönelik olarak, toplum önünde konuşamama, çekingenlik, utangaçlık vb durumlarda da kullanılabilir hipnoz. Bunun sonucunda da oldukça olumlu sonuçlar alınmıştır.
  • Zayıflama konusunda da hipnoz bireyin bilinç altına iner ve bireye yeni yeme alışkanlıkları kazandırarak bireyin zayıflamasını sağlar.
  • Uyku problemleri, öfke patlamaları gibi alanlarda oldukça etkilidir hipnoz.
  • Dil öğrenme sürecinde de bireyin tekrar etme, unutkanlık ve bilgilerin kodlanması durumlarında hipnoz bireyin bilinçaltına inip düzenlemeler yapar ve bireyin etkili sonuçlar almasını sağlar.
  • Hipnoz kişilik bozukluklarında veya depresyonda kullanılabilir. Fakat hipnozu kullanacak kişinin oldukça deneyimli ve olaya hakim olması gerekir. Aksi taktirde özelikle depresyonda beklenmedik sıkıntılara yol açabilir ve bireyi intihara sürükleyebilir.

 

Kimler Hipnoz Yapabilir

Hipnoz yukarda başlıklar halinde getirdiğimiz alanlarda oldukça etkili sonuçların alınmasına olanak sağlamaktadır. Alternatif tıbbın önemli kaynaklarından biri olan hipnoz genelde tedavi amaçlı olarak kullanılır tüm dünyada ve bunun dışındaki amaçlara hizmet edilmesi yasaklanmıştır. Dünyada ipnozu hipnoterapi eğitimi almış olan hekimler, diş hekimleri ve klinik psikologlar uygulayabilir. Fakat ülkemizde bu konuda çerçevesi çizilmiş yasal bir dayanak maalesef bulunmamaktadır. Bu durumda konunun suistimale açık bir yöne sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Yukarıda sayılan meslek gruplarına mensup kişiler da hipnozu sadece kendi alanlarında ve tedaviye yönelik bir araç veya teknik olarak kullanabilirler. Kendi alanlarının dışında kullanmaları istenmedik sonuçlar doğurabilir.

 

Uzman Klinik Psikolog Fadıl KARAKOÇ